طلایاب چگونه کار می‌کند؟

طلایاب چگونه کار می‌کند؟ ،طلایاب‌ها دستگاه‌های الکترونیکی‌ای هستند

که برای شناسایی فلزات ارزشمند به‌ویژه طلا در زمین یا زیر آب به کار می‌روند.

با توجه به ارزش بالای طلا، استفاده از طلایاب‌ها به‌خصوص برای گنج‌یابان و کسانی که به دنبال یافتن منابع طبیعی طلا هستند،

روز به روز در حال افزایش است. در این مقاله، به بررسی عملکرد دستگاه‌های طلایاب می‌پردازیم.

طلایاب چیست؟

طلایاب یک دستگاه الکترونیکی است که به کمک امواج الکترومغناطیسی و قوانین فیزیک برای شناسایی فلزات گران‌بها به کار می‌رود.

این دستگاه‌ها توانایی تشخیص انواع فلزات مانند آهن، مس، نقره و به‌خصوص طلا را دارند.

طلایاب‌ها بسته به نوع و تکنولوژی به کار رفته در آن‌ها، توانایی تشخیص عمق و میزان خلوص طلا را نیز دارند.

اصول کار طلایاب ها:

• تکنولوژی القایی (Induction): اکثر طلایاب های مدرن از این تکنولوژی استفاده می کنند. یک سیم پیچ در دستگاه، یک میدان مغناطیسی متناوب ایجاد می کند که باعث ایجاد جریان های الکتریکی کوچکی در فلزات رسانا مانند طلا می شود. این جریان های الکتریکی، میدان مغناطیسی دیگری ایجاد می کنند که توسط دستگاه تشخیص داده می شود.
• تکنولوژی VLF (Very Low Frequency): این نوع طلایاب ها نیز از میدان های مغناطیسی متناوب استفاده می کنند اما با فرکانس پایین تری نسبت به تکنولوژی القایی. این باعث می شود که دستگاه به فلزات کوچک تر و عمیق تر حساس تر باشد.
• تکنولوژی PI (Pulse Induction): در این تکنولوژی، دستگاه پالس های قوی از جریان الکتریکی را ارسال می کند که باعث ایجاد میدان مغناطیسی قوی می شود. این میدان مغناطیسی پس از قطع جریان، به آرامی فروکش می کند. فلزات موجود در زمین، این فروکش کردن میدان مغناطیسی را تغییر می دهند که توسط دستگاه تشخیص داده می شود.

 

نحوه عملکرد طلایاب

طلایاب‌ها به وسیله‌ی امواج الکترومغناطیسی کار می‌کنند. زمانی که دستگاه روشن می‌شود،

فرستنده‌ی آن امواج الکترومغناطیسی به زمین ارسال می‌کند. این امواج پس از برخورد به اجسام فلزی (مانند طلا)، بازتاب می‌یابند

و به گیرنده‌ی دستگاه بازمی‌گردند. سپس دستگاه با تحلیل این بازتاب‌ها، حضور و نوع فلز را تشخیص می‌دهد.

طلایاب‌ها عمدتاً از دو بخش اصلی تشکیل شده‌اند:

1. فرستنده که امواج الکترومغناطیسی تولید می‌کند.
2. گیرنده که بازتاب امواج از فلزات را دریافت و تحلیل می‌کند.

انواع تکنولوژی‌های مورد استفاده در طلایاب‌ها

۱. سیستم فرکانس بسیار پایین (VLF)

این رایج‌ترین تکنولوژی در فلزیاب‌های نقطه‌زن است. دستگاه دارای دو سیم‌پیچ (کویل) مجزا است:

• سیم‌پیچ فرستنده: جریان الکتریکی از باتری عبور کرده و یک میدان مغناطیسی مداوم ایجاد می‌کند که به درون زمین نفوذ می‌کند.

• سیم‌پیچ گیرنده: این سیم‌پیچ منتظر دریافت سیگنال است.

وقتی میدان مغناطیسی به یک جسم فلزی (مثل طلا) برخورد می‌کند، باعث ایجاد جریان‌های الکتریکی کوچکی به نام جریان‌های گردابی (Eddy Currents) در داخل آن فلز می‌شود. این جریان‌ها خودشان یک میدان مغناطیسی ضعیف تولید می‌کنند که توسط سیم‌پیچ گیرنده دستگاه شناسایی شده و به صدا یا تصویر تبدیل می‌شود.

۲. سیستم القای پالسی (PI)

این سیستم برخلاف VLF، از یک سیم‌پیچ برای هر دو کار (ارسال و دریافت) استفاده می‌کند.

• دستگاه پالس‌های کوتاهی از جریان الکتریکی را به زمین می‌فرستد.

• وقتی پالس قطع می‌شود، میدان مغناطیسی ناپدید می‌گردد.

• اگر فلزی در زمین باشد، میدان مغناطیسی آن کمی دیرتر از بین می‌رود. دستگاه این “تأخیر” یا دِم (Decay) را اندازه‌گیری کرده و متوجه وجود فلز می‌شود.

• مزیت: این سیستم در خاک‌های معدنی یا نمکی (مثل ساحل) عمق نفوذ بسیار بالایی دارد.

۳. سیستم ردیاب‌های فرکانسی (LRL)

این دستگاه‌ها که پیش‌تر درباره مدل‌هایی مثل M2R II یا کوکو صحبت کردیم، متفاوت عمل می‌کنند. آن‌ها به دنبال هاله یونیزه شده اطراف فلزات قدیمی هستند.

• • طلا و سایر فلزات وقتی سال‌ها در زیر خاک می‌مانند، با املاح زمین واکنش داده و یک میدان یونی در اطراف خود ایجاد می‌کنند.

  • ردیاب با ارسال فرکانس مشابه طلا، باعث ایجاد یک کشش مغناطیسی بین دستگاه و هدف می‌شود که منجر به چرخش آنتن‌ها به سمت طلا می‌گردد.

تنظیمات و حساسیت طلایاب

اکثر طلایاب‌ها دارای تنظیمات حساسیت هستند که کاربران می‌توانند با توجه به محیط جستجو، این تنظیمات را تغییر دهند. برای مثال در مناطق معدنی یا مناطق با تداخلات مغناطیسی، حساسیت دستگاه باید کاهش یابد تا از تداخلات و اخلال‌های احتمالی جلوگیری شود.

 

تفکیک فلزات (Discrimination) چگونه انجام می‌شود؟

دستگاه‌ها چگونه می‌فهمند جسم پیدا شده طلا است یا یک تکه آهن زنگ‌زده؟ هر فلزی در برابر تغییرات مغناطیسی، واکنش متفاوتی نشان می‌دهد که به آن تغییر فاز (Phase Shift) می‌گویند.

• فلزاتی مثل آهن واکنش سریعی دارند.

• فلزاتی با رسانایی بالا مثل طلا و نقره واکنش کندتری دارند. پردازشگر دستگاه این اختلاف زمانی را محاسبه کرده و بر اساس آن نوع فلز را روی صفحه نمایش می‌دهد یا صدای متفاوتی تولید می‌کند.

“اثر هاله” (Halo Effect)؛ چرا طلاهای قدیمی راحت‌تر پیدا می‌شوند؟

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های طلایابی، پدیده هاله است. وقتی طلا یا فلزات دیگر دهه‌ها یا قرن‌ها زیر خاک می‌مانند:

1. فلز شروع به تعامل شیمیایی با مواد معدنی خاک اطراف خود می‌کند.

2. ذرات فلزی به آرامی در خاک اطراف پخش می‌شوند.

3. این کار باعث می‌شود خاکِ اطرافِ جسم نیز خاصیت رسانایی پیدا کند. در نتیجه، یک سکه کوچک که قطرش ۲ سانتی‌متر است، برای دستگاه مانند یک هدف ۱۰ سانتی‌متری به نظر می‌رسد و از فاصله دورتری ردیابی می‌شود.

فاکتورهای موثر بر عملکرد طلایاب

• نوع خاک: خاک‌های حاوی مواد معدنی بالا می‌توانند تأثیر منفی بر عملکرد دستگاه بگذارند.
• رطوبت: رطوبت بالای خاک می‌تواند باعث افزایش عمق تشخیص طلایاب شود.
• نوع و اندازه فلز: هرچقدر فلز بزرگتر و خالص‌تر باشد، دستگاه سریع‌تر و دقیق‌تر آن را شناسایی می‌کند.

کاربردهای طلایاب

طلایاب‌ها علاوه بر کشف گنجینه‌های تاریخی، در صنایع مختلف نیز کاربرد دارند. از جمله:

• صنعت معدن: برای شناسایی ذخایر طلا در معادن.
• کاوش‌های باستان‌شناسی: برای کشف گنج‌ها و اشیای تاریخی فلزی.
• امنیت و نظامی: برای شناسایی مین‌ها و مواد منفجره قدیمی.

نکات مهم در خرید طلایاب

1. عمق تشخیص: بسته به نیاز خود، طلایابی با توانایی تشخیص در عمق‌های مختلف انتخاب کنید.
2. وزن و طراحی: دستگاهی که سبک باشد و حمل آن آسان باشد برای جستجو در مناطق وسیع مناسب‌تر است.
3. تکنولوژی مورد استفاده: بسته به محیط جستجو و نوع فلزی که به دنبال آن هستید، باید تکنولوژی مناسب را انتخاب کنید.

چرا بهتر است از شرکت زرشناسان خرید کنید؟