یون یاب چیست؟

یون یاب چیست؟ می توان گفت دستگاهی که می تواند فلزات را از طریق یون های حاصل از آنها شناسایی و تفکیک کند ، یون یاب نامید می شود .

فرد کاوشگر می تواند در زمین فلزیابی ، تمام مکان هایی که احتمال ساطع شدن یون در آنها وجود دارد را بررسی کند مانند درز سنگ ها ، هواکش ، ورودی تونل با غار و غیره .

درواقع این سیستم قادر به تعیین محل دقیق اهداف یونیزه شده نمی باشد . هرچند می تواند شما را از وجود دفینه در یک مکان مطمئن کند.

آیا یون یاب به تنهایی برای پیدا کردن طلا کافیست ؟

در حالت کلی یون یاب دستگاهیست که جزو سیستم های مکمل به حساب می رود .

این به این معناست که یون یاب می تواند در کنار یک دستگاه گنج یابی برای شناسایی بهتر و طلایابی دقیق تر به کار برود .

برای بررسی بهتر می توان از ابزارات دیگری مانند اسکنر تصویری ، ردیاب جیوه ای یا ردیاب آنتنی ، نقطه زن و غیره استفاده کرد .

یون یاب چگونه کار می کند؟

دستگاه یون‌ یاب یکی از تکنولوژی های پیشرفته ای است که جهت شناسایی و تحلیل یون‌ها و عنصر ‌های متفاوت در نمونه‌های مختلف ، مورد استفاده قرار می‌گیرد .

این سیستم در واقع از فناوری تجزیه‌ طیف ‌سنجی جرمی بهره می برد .

در این روش ، نمونه مورد نظر با استفاده از یک سری تکنیک ها پیش‌آماده شده و سپس به دستگاه یون‌یاب داده می شود .

دستگاه یون‌ یاب با بهره گیری از الکترودهای باردار ، یون‌های موجود در نمونه را از جسم فلزی جدا می کند و با قابلیت تجزیه‌ طیف ‌سنجی جرمی، این یون‌ها را تحلیل می‌کند .

سیستم یون یاب حتی قادر است تا نوع و تعداد المان ‌های موجود در نمونه را مشخص کرده و اطلاعاتی درباره میزان و نوع فلزات و یون ‌های موجود در نمونه را نیز فراهم کند .

دستگاه یون یاب چه کاربردی دارد ؟

با استفاده از این سیستم پیشرفته می توان میزان وجود فلزاتی همانند طلا و نقره در خاک را تشخیص داد .

زیرا طلا و قره هردو از فلزاتی هستند که با گذشت زمان در زیر خاک ، یونیزه می شوند و از همین طریق ، توسط ردیاب یونی به طور کامل تشخیص داده می شوند .

در نتیجه حجم و مدت ماندگاری فلزات در زیر خاک در تشخیص آنها موثر است .

وقتی بدانید در چه منطقه ای طلا وجود دارد ، از دیدگاه زمانی جلو می افتید زیرا دیگر وقتتان با کاوش در خاکی که دارای فلز نیست تلف نمی شود .

از این تکنولوژی می توان هنگام رانندگی با اتومبیل و یا استفاده از موتور سیکلت نیز بهره گرفت .

آیا دستگاه یون یاب در محیط مرطوب یا زیر آب هم کاربرد دارد ؟

در حالت کلی این دستگاه در محیط های مرطوب ، کارایی ندارد .

زیرا سیستم آن با خطا و نویز مواجه می شود و در صورت امتحان متوجه می شوید که تشخیص سیستم با غلط همراه هست . دلیل این قضیه ،این است که آب به تنهاای با تریکب شدن با بسیاری از مواد تبدیل به یک ترکیب یون می شود .

به طور مثال در زیر دریا که تمام فضا را آب نمک تشکیل می دهد ، فضا تماما یونی است .

در این صورت چگونه یک یون یاب می تواند فلزات را از یون آنها تشخیص دهد وقتی در یک ترکیب یونی قرار دارد ؟ در نتیجه به هیچ عنوان چنین دستگاهی در زیر آب یا محیط های مرطوب کاربردی ندارد و حتی احتمال خرابی دستگاه در زیر آب وجود دارد .

توجه داشته باشید که هرگونه تبلیغ در مورد آن نیز کاملا دروغ است .

تفاوت دستگاه یون یاب و دستگاه فلزیاب در چه چیزی است ؟

یون یاب ها و فلزیاب ها هر دو ابزارتی بسیار مفید برای شناسایی فلزات هستند ، اما با توجه به شیوه کارکرد کلی آن ‌ها ، دارای تفاوت‌ های مهمی نیز می باشند .

شیوه کارکرد : دستگاه فلزیاب برای شناسایی فلزات از تکنولوژی تغییر دادن میدان مغناطیسی و همچنین تشدید الکتریکی استفاده می‌کند، در حالی که دستگاه یون‌یاب از فناوری تشدید الکتریکی و الکترولیزر برای شناسایی فلزات استفاده می کند .
عمق تشخیص : دستگاه فلزیاب معمولاً برای شناسایی فلزات در اعماق بسیار کمتری نسبت به دستگاه یون‌ یاب قابل استفاده است .
نوع فلزات : از دستگاه فلزیاب اغلب برای شناسایی فلزاتی مانند آهن ، طلا ، نقره و برنج استفاده می گردد ، در حالی که دستگاه یون‌یاب می‌تواند فلزاتی مانند آهن ، مس ، نیکل و آلومینیوم را شناسایی کند .
توانایی تفکیک فلزات : دستگاه یون‌یاب با قابلیت تفکیک بیشتری در بین فلزات متفاوت عمل می‌کند . همچنین این دستگاه می‌تواند فلزات را با دقتی بیشتر شناسایی کند . این در حالیست که یک فلزیاب فلزات را با دقتی پایین تر تشخیص می‌دهد .
مبلغ : دستگاه یون یاب به طور کلی از فلزیاب گران تر است زیرا دارای فناوری پیشرفته تری نیز می باشد . بنابراین، برای انتخاب بین دستگاه یون‌یاب و فلزیاب باید از مواردی مانند نوع فلز هدف ، مکان کاوش و عمق دفینه ها اطلاعات کافی داشته باشید . و سپس با توجه به این موارد گزینه مناسب خود را انتخاب نمایید .

نحوه عملکرد یون یاب ها:

یون یاب با استفاده از الکترودهای باردار، یون‌های موجود در محیط را جذب و سپس با تجزیه و تحلیل آن‌ها، وجود فلزات قدیمی را تشخیص می‌دهد.

با نزدیک شدن به منبع یونیزه، شدت سیگنال (معمولاً به صورت بوق یا نمایشگر) افزایش می‌یابد.

محدودیت‌ها:

یون یاب معمولاً نمی‌تواند محل دقیق هدف را مشخص کند و بیشتر برای تأیید وجود دفینه در یک منطقه کلی کاربرد دارد.
عمق نفوذ و شعاع تشخیص یون یاب به عوامل مختلفی مانند اندازه و حجم فلز مدفون، نوع خاک و کیفیت دستگاه بستگی دارد.
یون یاب‌های پیشرفته‌تر ممکن است بتوانند نوع و حتی تعداد عناصر موجود در نمونه را نیز مشخص کنند.

مزایای استفاده از یون یاب چیست

عمق نفوذ بالا: یون یاب‌ها می‌توانند فلزات را در عمق نسبتاً زیادی تشخیص دهند.
قابلیت حمل و نقل آسان: اکثر یون یاب‌ها قابل حمل هستند و به راحتی می‌توان آن‌ها را به محل مورد نظر منتقل کرد.

معایب یون یاب چیست:

تأثیر عوامل محیطی: عملکرد یونیاب‌ها تحت تأثیر عوامل محیطی مانند رطوبت، دمای خاک و وجود مواد معدنی در خاک قرار می‌گیرد.
دقت پایین: دقت یون یاب‌ها نسبت به سایر دستگاه‌های فلزیاب کمتر است و ممکن است سیگنال‌های کاذب ایجاد کنند.
نیاز به تجربه: استفاده از یون یاب نیاز به تجربه و مهارت دارد تا بتوان نتایج دقیق‌تری به دست آورد.

یونیاب‌ها به تنهایی نمی‌توانند به طور قطعی وجود فلز را تأیید کنند.

برای تأیید نهایی، نیاز به حفاری و بررسی فیزیکی محل است.

استفاده از این دستگاه در بسیاری از کشورها نیاز به مجوز دارد.

قبل از استفاده از این دستگاه‌ها، حتماً قوانین و مقررات محلی را بررسی کنید.

مراحل استفاده از دستگاه یون یاب

شارژ باتری: ابتدا باتری دستگاه را شارژ کنید تا بتوانید به طور کامل از آن استفاده کنید.
روشن کردن دستگاه: دکمه روشن/خاموش را فشار دهید تا دستگاه روشن شود.
انتخاب حالت شناسایی: با توجه به نوع فلزی که می‌خواهید شناسایی کنید، حالت مناسب را انتخاب کنید.
تنظیم حساسیت: با توجه به شرایط محیطی و عمق فلزی که قصد شناسایی آن را دارید، حساسیت دستگاه را تنظیم کنید.
شروع به کار: با قرار دادن دستگاه بر روی سطح زمین، شروع به حرکت دادن آن کنید تا دستگاه فلزی را شناسایی کند.
خاموش کردن دستگاه: پس از اتمام کار با دستگاه، دکمه روشن/خاموش را فشار داده و دستگاه را خاموش کنید.